Iako zbog gradnje novih objekata u IS Petnica ne organizuje jesenje seminare, Program astronomije je uspeo da uz podršku Astronomske opservatorije i FP7 projekta „Belissima“ organizuje Jesenji seminar astronomije za starije polaznike, na planini Vidojevica.

Danas je u Astronomskoj stanici Vidojevica kod Prokuplja počeo sa realizacijom srpski deo regionalnog posmatračkog projekta “MoneCom”. U projekat su uključeni učesnici iz Grčke, Hrvatske i Srbije,. “MoneCom” je deo međunarodnog projekta MONET (MOnitoring NEtwork of Telescopes) koji vode Institut za astrofiziku iz Getingena, Opservatorija „McDonald“ Univerziteta u Teksasu i Južnoafrička astronomska opservatorija.

Oni poseduju dva teleskopa sa ogledalima prečnika 1,2 metra, po jedan na svakoj hemisferi. Severni se nalazi u Teksasu, a južni u Južnoafričkoj Republici. Kako kod modernih teleskopa postoji mogućnost kontrole preko interneta, u projekat su se uključile i druge institucije iz različitih zemalja.

Na poziv dr Frederika Hesmana iz Getingena, jedna škola iz Hrvatske, dve iz Grčke i naša Istraživačka stanica Petnica predložile su zajednički projekt proučavanja kometa glavnog asteroidnog pojasa.

Na Vidojevici učenici srednjih škola sa teritorije cele Srbije, koji su polaznici petničkog seminara astronomije, posmatraju komete glavnog asteroidnog pojasa čije se orbite nalaze između Marsa i Jupitera, a koje samo ponekad pokazuju kometsku aktivnost.

One tada mogu da poprime magličast izgled i razviju za komete karakterističan rep. Kod nekih objekata ova aktivnost je prouzrokovana sublimacijom leda koji se nalazi na ovim telima i unutar njih.

Proučavanje vode u Sunčevom sistemu treba da razreši i načine kako je voda stigla do planete Zemlje, a smatra se da je odigrala važnu ulogu u nastanku života.

Ova posmatračka aktivost i seminar na Vidojevici traju do ponedeljka, 31. oktobra. Pored ovog udaljenog posmatranja, vršiće se i posmatranja sa najvećim teleskopom u našoj zemlji (60 cm) koji je u funkciji od proleća 2011. godine.

Vedro i toplo veče je omogućilo grupi od 30tak posmatrača kod Petničkog jezera posmatra Potpuno pomračenje Meseca. Polaznici seminara astronomije, arheologije i elektronike su uz objašnjenje ove pojave mogli da uživaju u pogledu na crvenkasti Mesec.

Sasradnik seminara astronomije Slobodan Milovanović je napravio i nekoliko snimaka pomračenja.

U IS Petnica se od 12. do 21. juna 2011. godine održava Vežboni seminar iz astronomije, namenjen polaznicima koji su ove godine prvi put na programima ISP.

Na ovom seminaru će biti obrađene teme koje će omogućiti polaznicima da se samostalno pripremaju za naučno-istraživački rad, da ga uspešno realizuju i nakon toga prezentuju rezultate. Tako će polaznici slušati predavanja o statistici, obradi rezultata merenja, greškama merenja, o tome kako se piše naučni rad, kako se drži predavanje, ali i o etici u nauci.

Obuka za astronomska posmatranja i rad sa teleskopom će biti važan segment ovog seminara.

Set zanimljivih predavanja o nastanku univerzuma, elementarnim česticama, najvećim teleskopima na Zemlji, kao i planovima za izgradnju novih teleskopa kod nas će držati naši eminentni stučnjaci sa Astronomske opservatorije, Katedre za astronomiju i Instituta za fiziku.

Pored toga biće urađeno 10 vežbi uz pomoć kojih će se pripremiti za stvarni istraživački proces. Neke od vežbi koje će polaznici realizovati su: Difrakcija svetlosti; Određivanje ubrzanja Zemljine teže; Nastanak elemenata; Energija sa Sunca; Određivanje meridijana i geografske širine Petnice, i trenutka podneva; Aktivnost Sunca; Revolucija satelita Jupitera; Termalni šum; Pulsari; Fotometrija Plejada; Period rotacije Sunca.

Biće organizovana debata, pa će polaznici imati priliku da ukrste razmišljanja o nekim modernim izazovima nauke.

Seminar na kojem se bruse i finalno lansiraju teme za astronomske petničke projekte je održan od 15. do 17. maja 2011. godine. Ovo je bila prilika za sve polaznike starije grupe da razjasni sve dileme i probleme projekata koje su započeli na zimskom seminaru.

Predavanja koja su imali prilike da čuju su od koristi za realizaciju samih projekata, ali su predstavljene i neke tema koje su uvek aktuelne u astronomiji.

Govorilo se o crnim rupama, međuzvezdanim misijama, ostacima supernovih, masivnim crnim rupama u blizini naše galaksije…

Polaznici su na kraju seminara imali priliku da jedni drugima predstave finalni izgled svog projekta kao i njegov trenutni status.

Astronomi Istraživačke stanice Petnica snimili su Veliki Magelanov oblak. U pitanju je nepravilna galaksija koja je vidljiva samo sa južne hemisfere Zemlje.

Snimak je načinjen iz Istraživačke stanice Petnica udaljenim pristupom teleskopu Fondacije “TZEC Moun”, koji se nalazi u južnoj Australiji. Snimili: Ivan Milić i Nemanja Vojvodić.

U utorak, 1. marta, počeo je prvi od dva zimska seminara astronomije. Ovaj seminar je namenjen novim polaznicima koji do sada nisu bili učesnici seminara astronomije. Oni će tokom sedam dana proći kratak kurs astronomije, upoznati se sa glavnim oblastima ove nauke, upoznati se opremom koja se koristi i započeti istraživanje najzanimljivijih tema ove nauke.

Predavanje dr Bogojevića

Predavači na seminaru su naši eminentni naučnici i astronomski edukatori sa Astronomske opservatorije u Beogradu, Katedre za astronomiju Matematičkog fakulčteta u Beogradu, Instituta za fiziku i same Petnice.

Neke od planiranih tema i predavača su:

• „Značaj fizike“ (dr Aleksandar Bogojević, Institut za Fiziku)
• “Astronomska šetnja” (Nikola Božić, ISP)
• „Svetlost“ (Ivan Milić)
• „Fotometrijske veličine“
• Astrognozija
• „Koordinatni sistemi” (dr Nada Pejović, Matematički fakultet Beograd)
• „Sunce“ (dr Ištvan Vince, Astronomska Opservatorija Beograd)
• „Evolucija zvezda“ (Dušan Onić, Matematički fakultet)
• Teleskopska posmatranja
• „Naša Galaksija“ (dr Slobodan Ninković, Astronomska opservatorija)
• „Novi frontovi u astronomiji“ (dr Bojan Arbutina, Matematički fakultet Beograd)
• „X zračenje” (mr Sonja Vidojević)
• „Mala tela Sunčevog sistema“ (dr Zoran Knežević, Astronomska opservatorija)
• „Uvod u analizu zvezdanih spektara“ (dr Olga Atanacković, Matematički fakultet, Beograd)
• “Teleskopi i detektori” (Igor Smolić, Institut za fiziku)
• “Neutronske zvezde, crne rupe i ostale teške stvari” (Ivan Milić)
• „Istorija kosmologije“ (Nikola Božić, ISP)